TP.HCM mở rộng hiện là nơi tập trung nhiều cơ sở đại học nhất cả nước, nhưng phần lớn nằm trên địa bàn TP.HCM cũ. Hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm đề xuất một bản đồ mới: sáu cực đại học trải khắp địa bàn, trong khi nội đô chuyển dần sang vai trò học thuật, nghiên cứu và sau đại học.
75 cơ sở đại học, hơn 1 triệu người học
Theo phần hiện trạng, thành phố có 75 cơ sở giáo dục đại học: 65 cơ sở ở TP.HCM cũ, 8 ở Bình Dương cũ và 2 ở Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, với hơn 1 triệu sinh viên, học viên. Riêng Đại học Quốc gia TP.HCM (ĐHQG-HCM) có khoảng 95.000 sinh viên, giảng viên có bằng tiến sĩ chiếm khoảng 53,57%.
Hồ sơ cũng nêu các điểm yếu: tỷ lệ tốt nghiệp đúng hạn khối kỹ thuật thấp, như Trường ĐH Bách khoa chỉ 36,6%; cơ sở đại học ở vùng ven biển, hải đảo và phía Nam còn ít; các cực đào tạo gắn với công nghiệp, logistics, cảng biển, kinh tế biển “chưa hình thành rõ nét”.
Chỉ tiêu quy mô và chất lượng đến 2045
| Chỉ tiêu | 2030 | 2045 |
|---|---|---|
| Sinh viên đại học, sau đại học / 1 vạn dân | 350–400 | 500–600 |
| Người học khối STEM | tối thiểu 40% | trên 50% |
| Giảng viên có bằng tiến sĩ | tối thiểu 50% | từ 70% trở lên |
| Việc làm phù hợp sau 12 tháng | trên 90% | trên 95% |
STEM là nhóm ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán. Dự thảo chọn bốn cơ sở nòng cốt: ĐHQG-HCM, ĐH Kinh tế TP.HCM (UEH), Trường ĐH Y Dược TP.HCM và Trường ĐH Việt Đức. Mục tiêu là đến năm 2030, UEH và ĐH Y Dược thuộc nhóm 150 cơ sở hàng đầu châu Á trong lĩnh vực thế mạnh; đến năm 2045, ba trường UEH, Y Dược, Việt Đức thuộc nhóm 100 hàng đầu châu Á.
Sáu cực đại học
- Cực phía Đông: ĐHQG-HCM, Khu Công nghệ cao, Công viên khoa học công nghệ Long Phước; nơi ưu tiên tiếp nhận các cơ sở dời từ nội đô.
- Cực nội đô: học thuật, nghiên cứu chuyên sâu, hợp tác quốc tế, sau đại học.
- Cực phía Nam: khu đô thị đại học Hưng Long, khu đại học Phong Phú, Hùng Vương.
- Cực công nghệ và sản xuất thông minh ở Bình Dương cũ, nòng cốt là ĐH Việt Đức, ĐH Quốc tế Miền Đông.
- Cực kinh tế biển ở Phú Mỹ – Vũng Tàu, với ĐH Dầu khí Việt Nam, ĐH Bà Rịa – Vũng Tàu.
- Cực công nghệ sinh học, kinh tế xanh tại Củ Chi, Cần Giờ.
Hai khu có quy mô cụ thể là Khu đô thị đại học Quốc gia Thủ Đức khoảng 643 ha và Khu đại học Hưng Long khoảng 511 ha (phạm vi nghiên cứu khoảng 750 ha). Khu chức năng đại học tại Hòa Phú – Phú Tân – Phú Chánh (Bình Dương cũ) chưa có diện tích.
Chỗ ở quanh cực đại học phía Đông
Cực đại học cũng cần chỗ ở cho người học và giảng viên. Gần Làng Đại học Thủ Đức, Chung cư Linh Trung ở phường Linh Xuân (phường Linh Trung, TP Thủ Đức cũ) có giá căn hộ tham khảo trung bình khoảng 42 triệu đồng/m² (khoảng 41–45 triệu đồng/m²). Phía Bình Dương cũ, gần ĐHQG-HCM, Bcons City ở phường Đông Hòa (phường Bình An, TP Dĩ An cũ) có giá trung bình khoảng 53 triệu đồng/m² (51–55 triệu đồng/m²).
Hạn chế mở rộng đào tạo trong nội đô
Với nội đô, dự thảo không khuyến khích mở rộng quỹ đất hoặc tăng quy mô đào tạo đại học chính quy, hạn chế xây mới cơ sở lớn, ký túc xá tập trung và trung tâm thực hành cần nhiều diện tích. Hồ sơ nêu yêu cầu có lộ trình di dời, mở rộng các cơ sở quy mô lớn ra khu vực có quỹ đất, song chưa kèm danh sách trường hay mốc thời gian.
Định hướng đa cực đưa đại học tới gần khu công nghiệp, cảng biển và vùng sinh thái; tính khả thi còn tùy vào quỹ đất và lộ trình di dời ở các bước sau.
Bài viết tổng hợp từ hồ sơ dự thảo Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2021–2050, tầm nhìn 100 năm; các chỉ tiêu, khu đại học có thể điều chỉnh sau khi lấy ý kiến và thẩm định. Giá căn hộ là số liệu tham khảo cập nhật đến 01/09/2026, chỉ minh họa mặt bằng giá khu vực, không phải khuyến nghị đầu tư.
Xem thêm dự án nổi bật: Happy One Elite · Celesta Gold · TT Genesis · Solina Vũng Tàu
